Schijfjes van een olifant

Woensdag 24 januari 2011

Na een lange week wat stilte, volgt er weer een avonturenweek.

Ik begin in kleine beetjes mijn persoonlijke draai te vinden.

Het werk daarentegen is verschrikkelijk. Daarmee bedoel ik dat het echt millimeter werk is. Anders gezegd, schijfjes van een olifant en mijnen olifant is nog super dik hoor… Iedere dag probeer ik op zijn minst één kleine millimeter winst te behalen maar het kost me bloed, zweet en tranen, dat kan ik je vertellen. Ik werk hier in een PTME project (zie verslagen) maar ik heb tot nu vooral veel geklaag en gezaag gehoord over hun loon (hoe weinig ze betaald worden) en de moeilijkheid om de voorraad medicatie in orde te houden… Wat soms onbegonnen werk is. Ze werken en redeneren zo onlogisch. Het kostte me veel tijd om hen uit te leggen dat het normaal is dat ze een ruptuur (uitputting) van medicatie hebben als ze een voorraad bestellen voor twee weken terwijl een maand vier weken duurt… (simpel uitgelegd dan)… Eén millimetertje.

Een ander voorbeeld: ze hebben hier 6 maanden geleden verlosbedden gekregen van MSF, maar die werden niet gebruikt tot ik het probleem onderzocht. Ik heb twee mannen opgetrommeld en samen met hun ontdekt dat het bed omgekeerd gemonteerd was en daardoor onveilig. Opnieuw een millimetertje gewonnen. Ik heb ook uitgelegd dat een HIV test rechtstreeks kan afgenomen worden, zonder eerst de bloeddruppels op te trekken met een micropipetje. Weer een millimeter. Uitgelegd dat het zo belangrijk is om zwangere vrouwen elke drie maand te controleren op haar HIV status. Allemaal werk dat vele uren/dagen werk in beslag nomen maar het zijn kleine millimetertjes vooruit, zoals ik al zei…

Zoals je kunt lezen heb tot nu vooral véél geobserveerd en vertrouwen gewonnen door samen te werken. Maar ik geloof erin dat dit vertrouwen mij in de komende maanden zal helpen om sneller vooruitgang te boeken.

Het gezondheidscentrum Sokoro functioneert tot nu toe het beste. Ik heb er een goed vertrouwen gewonnen, goed samengewerkt en buiten wat verbeterpunten hier en daar ben ik zeer tevreden van dat centrum. Doet me deugd dat er toch eentje goed gaat. Heb vorige week wel een moeilijk voorval gehad. Mijn derde bevalling waar ik bij help en weer loopt het verkeerd. We hebben een doodgeboren kindje. Het was al een paar dagengestorven (begon al te vervellen) dus niet ons schuld, maar het was wel weer een doodgeboren kindje in mijn armen. Echt lastig. Blijkbaar kwam die vrouw uit hetzelfde dorp als de vrouw die vorige week gestorven is. Beiden hebben medicijnen gekregen en genomen van de ‘dokter van het dorp’. Zo noemt hij zichzelf. Ik weet niet of je die titel verdient als je op een week tijd twee dode baby’s en een mama hebt. Ook die laatste mama had medicatie genomen waardoor het kindje stierf, zo gezegd tegen de pijn van de contracties…. Groot probleem waar ik mee zit.

Na dit voorval ben ik door een vroedvrouw uitgenodigd bij haar thuis. Samen gedronken en gegeten (met de nodige krampen erna). De oude moeder van de vroedvrouw (tja heel de familie moet de blanke zien hé) ging op een klein krukje gaan zitten terwijl ik op een goede stal zat? Tja zo niet e. Dus ik neem het krukje over en geeft de goede stoel aan de vrouw. Met als gevolg dat Cathy op haar gat is gegaan. Heb die gewoonte nog niet om op de Afrikaanse krukjes te zitten, haha… Echt hilarisch! Maar het ijs was wel gebroken, iedereen heeft eens goed gelachen.

Deze week werk ik in het hospitaal. Hier gaat het werk terug moeizamer vooruit. De vroedvrouw ‘Fanta en Sokoro’ die ik hier moet opleiden in PTME hebben elk al bijna 30 jaar ervaring en wat luisteren die nu naar zo een jong onervaren meisje als ik? Ze klagen alleen maar over hoe laag hun loon is voor het werk dat ze doen. Nu kan ik hen eerlijk gezegd soms wel begrijpen. Het is daar soms echt hectisch. Al het werk is voor hen. Laat ik gewoon vertellen hoe een dag verloopt. In de ochtend komt iedereen al altijd veel te laat toe. Dan wordt eerst gemeenschappelijk gegeten: het ontbijt bestaat uit een pot rijst met wat saus. Dan wordt het werk voor die dag overlopen. Dit begint met een toer bij de patiënten, vooral vrouwen die bevielen met een keizersnede. Wellicht gelooft niemand mij als ik zeg dat een mama met een keizersnede gemiddeld 7 tot 10 dagen blijft? Toch is het zo en ik kan je verzekeren dat ik gezien en begrepen heb waarom dit nodig is. Ik heb bij iedere keizersnede de buikinhoud gezien. Iedere wonde is ontstoken, stinkt en ettert. Toen ik de eerste keer het verband afhaalde werd ik onwel. Waarom had niemand mij gewaarschuwd? Die geur… Herinner je nog dat borstabces Nathalie? Zucht, hoe moet ik dit in godsnaam aanpakken als ik niet echt het materiaal heb?

Ik ben begonnen met medicatie IV te geven. De studente zou dit prikken en wat zie ik? Zolang het voor dezelfde vrouw is wordt eenzelfde naald verschillende keren gebruikt… Hm…

Momenteel hebben we een premature van 1,7kg, jaja, dit gewicht klopt. Probeer het al twee dagen in leven te houden met afgekolfde melk en ‘kangoeroe zorg’. Nu moet je weten dat de mama aan epilepsie lijdt en dat ze sinds de geboorte niet meer wil of kan praten. Ze kijkt niet om naar het kind en ook de grootmoeder (heb ik na 2 dagen achterhaald) mag het kind niet op de borst houden omdat ze daar een probleem heeft. Afgekolfde melk werd in een fles gegeven maar alleen als het kind weende. Er was geen enkele opvolging. We zien wel wat het geeft maar ik durf niet te hopen.

Afgelopen weekend was er een concert van een Afrikaanse bekende muziek groep (zo eentje als Get Ready bij ons vroeger). We waren om met de expats naar het optreden te gaan, eens iets anders! Door stom toeval heb ik de groep ontmoet in hun hotel. ‘t Ja het waren inderdaad knappe mannen. Ik heb er een goede babbel mee gehad, foto’s voor het nageslacht en telefoonnummers uitgewisseld. Ik werd ook uitgenodigd om na het optreden iets bij hen te komen drinken, allemaal heel leuk dus. Uiteindelijk hebben we het optreden niet gezien, het was een gevaarlijke avond. In de straten waren veel militairen. We zijn even binnen gegaan (ticket koste een halve euro) maar omdat er veel gevochten werd en we geen enkele nooduitgang vonden, hebben we wijselijk besloten om direct te vertrekken. Ik vond dat wel jammer.

Soms komen enkele van die gasten mij op de materniteit opzoeken en krijg ik af en toe telefoontjes: gewoon horen hoe ik het stel. Altijd heel beleefd en vriendelijk. Zo wat aandacht krijgen is wel leuk.

Morgen, woensdag, is het marktdag. Dat betekent weer een drukke dag en ons Cathy gaat slapen!

Lieve groetjes, Cathy

Alsjeblieft, dit nooit meer!

Dinsdag 12 januari 2011

Hellow iedereen,

Na een weekje Gué komt verslag nummer 2 er alweer aan…

Een mens heeft eigenlijk al veel en weinig te vertellen na een weekje hier.

Opnieuw zit ik hier lekker buiten onder mijn prieeltje af te koelen. Af en toe een licht briesje terwijl de zon achter een heuse rookwolk verdwijnt…. Kan je je het al inbeelden?

Even de tussen haakjes: de rookwolk komt door de vele vuurtjes die de mensen hier aansteken. Zowel om het droge gras te verbranden als om er eten op klaar te maken. Je weet hier eigenlijk nooit of het een rookwolk is of nevel die opkomt, haha….

In ieder geval kan ik je verzekeren dat het vuil er afstroomt telkens ik een douche neem. Ik weet nog altijd niet wat hier het nut is om te douchen. Ten eerste is het water IJSKOUD en verder ben je in geen tijd weer zwart tot op je huid. Maar kom, we houden toch iets van de Belgische gewoonte over he.

Heb mij hier al goed aangepast zie. Heb een typisch Afrikaans rokje laten maken (nog hard aan wennen) en heb de naaister een bijpassende Afrikaanse haarband laten maken. Die zit al in, staat me wel maar jullie zouden alleen maar lachen dus de foto komt er toch niet aan, hihi….. Grapje, natuurlijk gun ik jullie die lachbui wel… Ga proberen de foto door te sturen, jullie zien dan wel of hij erbij zit als het gelukt is….

Afgelopen vrijdag was een ‘bezoek’dagje. In de voormiddag heb ik samen met de RT (Responsable, Désiré) en de assistent MFP (Médical Focal Point, Yatara) een kennismaking gehad met de twee gezondheidscentra en het hospitaal waarvoor ik de komende 6m verantwoordelijke ben. Yatara is hier diegene die het medische aspect wat rechthoudt aangezien er momenteel geen MFP isaangesteld. Dat is de persoon waar we nog op wachten en waar ik ook behoefte aan heb om mij hier wat bij te sturen. Anyway, het was goed dat ik ondersteund werd door Désiré en Yatara want ik werd al meteen overvallen met ‘rupturen’ of ‘out of stocks’ in de medicatie en administratieve papieren die er niet meer zijn…. Hmm en omdat dit zowat mijn derde dag ter plaatse is, kon ik niets inbrengen, ook al omwille van het Afrikaans dialectische Frans. Behalve hun namen verstond ik er niets van…. Maar we hadden dan toch al eens kunnen kennismaken. In de namiddag heb ik nog wat opzoekwerk gedaan. De middag werd afgesloten met een medische vergadering en nog een vergadering tussen Yatara, Désiré en ik om te bespreken hoe we de komende week zouden inplannen.

Ik weet niet in hoeverre ik al wat uitleg heb gegeven want ik kan mijn vorige verslagen nu niet raadplegen. Ik denk dat ik hier voor het volgende ben maar 100% zekerheid heb ik nog niet: ik moet ik hier een nationale vroedvrouw (genaamd Fanta, hilarisch e) trainen in PMTCT (of PTME in het Frans) zodat zij het project kan overnemen als MSF hier afsluit. Daar komt het grotendeels op neer. Deze training omvat niet alleen theoretische les geven, het is ook: opvolging van hygiëne, medicatie, structuur, papieren, sensibilisatie, stock, …. Pff weet zelf niet goed waar te beginnen hoor. (en dit dan nog voor 2 gezondheidscentra en een ziekenhuis….). Vrijdagavond hebben we afgesloten met een drankje in een klein cafeetje waar een tv heeft. Samen met MSFswiss-expats zijn we daar nog even ‘uitgegaan’. Nu, behalve softdrink en bier, hebben ze niets. Dus het is steeds water voor mij….

Anyway, nu heb ik een zwaar weekend achter de rug. Niet fysiek hoor, integendeel! Er is hier niets te doen. Het is echt zielig om je weekend hier door te brengen. Geen activiteiten zoals gaan zwemmen, winkelen, sporten, wandelen…. Gewoon niets…. Er is wel een markt maar daar ben je ook geen heel weekend mee bezig. Trouwens, boodschappen moeten we hier niet doen. Er wordt hier in de week voor ons gekookt en het is de kok die de boodschappen doet. Ik heb mij bezig gehouden met het uitzoeken van een stofje voor een rokje en een model binnen gestoken om sandalen te laten maken (voor nog geen 3 euro samen). Enerzijds steun ik het land en ben anderzijds bezig. Maar dit is niet om elk weekends te doen….

Het is echt zoeken om je dagen te vullen terwijl het net hard nodig is om eens van alle gedachten en emoties te kunnen ontladen! Als je niks omhanden hebt dan slaat het piekeren toe. Misschien dat ik later toch op zaterdagen ga werken… Het was nu in ieder geval zeer lastig. De collega-expats die hier al langer zitten hebben wel al hun plaatsje gevonden in het miezerige huisje maar voor mij blijft het nog moeilijk. Tegen de avond hebben we met de nationals een filmavond bij ons georganiseerd. Dat was wel echt super. In de warme buitenlucht, op onze witte gevel naar ‘Diamant of the sang’ (Blooddiament) zitten kijken. We hadden ook een kampvuur gemaakt en kussens gelegd, echt gezellig. Toffe sfeer. Was wel een beetje vreemd toen een deel in de film over Conakry in Guinée gaat.

Zondag was opnieuw een zoektocht hoe mij bezig te houden. Ben zo een bezige bij dat ik het op dat vlak wel moeilijk heb. Wat gevarieerd fruit proberen zoeken wat hier totaal niet gemakkelijk is en verder alles op het gemak. Zondagavond hebben we ‘yogales’ gevolgd bij MSFswiss. Er zit daar 1 meisje. Blijkbaar doen ze hier allemaal aan yoga en dus heeft ons Cathy dit ook maar eens geprobeerd. Echt compleet anders dan mijn boksen waar ik, door mij uit te leven, mijn rust in vind. Maar eerlijk toegegeven, Yoga viel beter mee dan verwacht. Ik was echt ontspannen…. Nu eenmaal je het ijskoude water trotseert onder de douche is de ontspanning wel weer weg, haha…..

De avond opnieuw afgesloten met het MSFswiss team in een hotel. Er is hier 1 hotel, dat is ook de plaats waar we internet hebben, waar we iets kunnen eten en drinken. Het enige beetje luxe dat we hier hebben. Nu moet je je dat hotel echt niet voorstellen zoals een hotel in België. Behalve dat het gebouw een generator heeft, stelt het niet veel voor…. Maar voor ons een wereld van verschil àls internet werkt.

Maandagmorgen dus blij dat de werkweek weer begon. Ik heb me voorgenomen om deze week te spenderen aan een betere kennismaking met de gezondheidscentra. Dus met goede moed naar het eerste gezondheidscentrum Mangalla. Ik ben daar blijkbaar al als eerste en wacht dus geduldig tot wanneer er volk komt. Tegen negen uur (uurtje later) komen de twee plaatselijke vroedvrouwen (VRVR) aangesloft. Mangalla wordt blijkbaar door 2 VRVR (Cécil en Antoinette) gerund in PTME. Verder zijn er nog ‘matrons’ die ,behalve slapen, niet veel doen. Ik probeer nog steeds om hun functie te achterhalen. Verder zijn er een paar stagiairs van wie je zou verwachten dat ze ‘op commando’ correct helpen – dat was toch de norm tijdens mijn stage. Maar goed, het betreft hier mijn eerste observatie/indrukken hé. Het was wel moeilijk om tijdens de consultaties te zwijgen. Je wil zo graag vanaf het eerste moment inspringen, aanpakken en hen bijsturen. Soms heb ik hard op mijn tong gebeten maar soms lukte het mij toch niet en heb dan geprobeerd om door vragen te stellen toch iets te bereiken…..

Ik ervaar wel voortdurend dat er zeker nog nood is aan bijscholing of opfrissing. Ik voelde ook dat Cécil niet enthousiast is met mijn komst. Ze wilde geen uitleg geven en sprak constant in het Kissi (lokale taal) zodat ik niet kon volgen. Geen gemakkelijke ochtend dus. Ze werken door tot de consultaties gedaan zijn, sluiten daarna af en gaan naar huis. Dit betekent concreet dat op maandag en woensdag (drukste dagen) de werkdag in het gezondheidscentrum tot 15u duurt en op andere dagen tot ongeveer 13u. Over het stockbeheer van medicatie en de materiële toestand van het verloskwartier durf ik nog niet te praten. Zucht.

Ook vandaag, dinsdag, stond Mangalla terug op het programma. Op dinsdag komen er minder vrouwen voor consultatie en dus hoopte ik op wat meer enthousiasme, uitleg en een rondleiding van Cécil en Antoinette. Ik heb er uiteindelijk toch zelf om gevraagd maar veel rijker dan de kamer te zien, ben ik niet geworden. Veel uitleg geven ze ook nog niet en ik wil er de eerste dagen niet overkomen als iemand met argusogen. Alles op het gemak we zijn ten slotte in Afrika, maar dit moet je toch leren (jammer genoeg). Vandaag was de sfeer al wat losser en we hebben al verschillende keren goed gelachen.

Morgen en overmorgen ga ik twee dagen werken in het andere gezondheidscentrum, Sokoro. Hopelijk kan ik Mevr. Fanta bereiken zodat ik met haar kan overlopen hoe we dit aanpakken. Het is mijn bedoeling om nadien een kleine bijeenkomst te organiseren met de VRVR van de CdS (gezondheidscentrum) en eerst te luisteren wat voor hen belangrijk is en waarom. Het is ten slotte de bedoeling dat ze in mij de persoon zien van wie ze kunnen leren en samen werken. Ik heb 6 maanden om daarin iets te bereiken.

Morgen krijgen we bezoek van de medische coördinator van Conakry. Hij komt bij iedere afdeling toelichting geven over de opdrachten die we vanuit Brussel om het project over te dragen aan de plaatselijke medewerkers van Gué hier. Iedereen hier zit voor het moment wat te wachten op instructie. Ikke ook….

Tot zover mijn inbreng hier van de afgelopen dagen.

Dikke knuffels.

PS. Trouwens aan iedereen héél erg bedankt voor de kerstkaartjes. Heb ze hier voor het eerst open gedaan. Super leuk. Heb er mijn miezerig kamertje mee gevuld en opgevrolijkt. Echt tof.

En de foto’s van iedereen zijn geniaal. Iedere ochtend voel ik me thuis door jullie allemaal te zien. Thanks. Knuf Cathy

Woensdag 13 januari

GOD, alsjeblieft dit nooit meer:

Ik weet gewoon niet hoe te beginnen aan mijn verslagje van vandaag.

Misschien met volgende: voor de gevoeligen onder u, best niet verder lezen. Wie wel het wel doet, de tranen zijn op eigen kosten.

Vandaag heb ik in Sokoro gewerkt. Dit is het tweede ‘Centre de Santé’ (CdS) waar ik voor verantwoordelijk ben. Tegen 9u was ik daar ongeveer om er samen met de plaatselijke vroedvrouwen mee te werken. Griet (verpleegster), de Belgische apothekeres, was met me meegekomen om wat medicatie af te handelen. We hadden een mama in het verloskwartier en aangezien Griet graag eens een bevalling wilde zien is ze bij mij gebleven. Daar was ik achteraf heel erg dankbaar voor….

Ik mocht natuurlijk de bevalling doen. Al snel werd me duidelijk waarom ze het aan mij overlieten. Het was er eentje dat niet de gemakkelijkste ging worden. De mama wou niet persen en dus kon de baby niet ‘schuiven’. Aangezien ik in die CdS geen vacuüm (zuiger) heb en de hartslagen lichtjes naar beneden gingen wilde ik geen tijd verliezen om naar het ziekenhuis te refereren. De MSF auto hadden we nu voor de deur staan, dus dit was ideaal. Er was nog plaats genoeg in het bekken om het kind te laten geboren maar als de mama niet mee perst en de hartslagen gaan naar beneden dan wil ik toch graag een vacuüm in de buurt…

Ik had de mama ook al in verschillende posities geplaatst omdat het hoofd niet ideaal gepositioneerd aanvoelde. Het vervoer naar het ziekenhuis ging probleemloos. Natuurlijk ging ik mee om de mama verder op te volgen. In het ziekenhuis mocht ik ook de bevalling doen. Er lagen op dat moment nog twee mama’s in arbeid waarvan bij één de foetus al gestorven was. Op dat moment was ik natuurlijk bezig met de mama die ik mee gebracht had. Doordat de hartslagen naar beneden gingen moest ik het kindje eruit hebben. Door de mama in de auto te positioneren was het hoofdje gedraaid en met de hulp van andere vroedvrouwen (die duwden op de buik) werd het hoofdje dan eindelijk toch geboren. Oké, hoofd eruit maar de schouders komen niet. Ai! ‘Dit kan je toch niet menen’ denk ik in mezelf. Mijn eerst bevalling in Guinée en al direct schouders die achter het bekken vastzitten? Het was niet de mooiste bevalling die ik mezelf ooit toewens en hoe ik het gedaan heb?… maar het kindje is uiteindelijk schitterend geboren. Mooie ademhaling en gehuil. Hoor ik altijd graag! J

Pas als ik klaar ben met de geboorte van de placenta en mijn handschoenen uitdoe, heb ik eindelijk tijd om me op iets anders te concentreren.

Te laat blijkt want de mama met het gestorven kind in haar buik gaat op dat moment heel snel achteruit. Ze reageert niet meer en een paar stagiairs beginnen te wenen en doen iets van een ‘klopklop’ op het hart met 1 hand (reanimatie???). Helemaal niet dus en de mama reageert dan ook totaal niet meer! Ik spring op het bed om te beginnen met reanimeren terwijl Griet (gelukkig nog altijd bij mij) achter een ‘ambu bag’ zoekt (iets waarmee je zuurstof kan toedienen aan de moeder). Blijkt dat er in het ziekenhuis helemaal geen reanimatiekit aanwezig is. Ik reanimeer verder totdat ik een paar zuchten hoor. Pols is zeer zwak maar ik zie iets van ademhaling. Maar hoogst waarschijnlijk was dit gewoon haar laatste ademzucht want een tweede reanimatie poging was hopeloos ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………niets meer ......................................................................................

…………………………………………………………………………………………………...

De gynaecoloog kwam erbij om te vragen wat we gingen doen. Euh?? Is dat niet aan hem om te zeggen want te doen? Uiteindelijk zie ik een jonge vrouw sterven voor mijn ogen. Ik kan helemaal niets meer doen. Ik sta te trillen en begin samen met Griet te wenen.

Mijn eerste mama die ik hier verlies. Verschrikkelijk. Wat later stel ik voor om met de groep vroedvrouwen een gebed te doen. Ergens was het mooi om ook van hun kant het grote verdriet te zien. Het was nog schrijnender wanneer de familie het te horen kreeg.

De vroedvrouw die ik hier moet trainen, madam Fanta, stond na 5 min aan mijn zijde om te vragen of we terug naar Soroko konden keren om verder te werken. Ik was helemaal niet in de stemming. Het is lastig om gewoon verder te moeten werken na zo een ervaring. Maar het leven gaat inderdaad verder. Het zal niet de eerste zijn en ook niet de laatste in Afrika.

Het was wel voor mij de eerste keer en het beeld blijft op mijn oogvliezen geplakt.

Ik heb nu een discussie met de RT (Responsable de Terrain) om een reanimatie kit aan te kopen voor het ziekenhuis. Uiteindelijk is dit een referentie ziekenhuis, een plaats waar we naartoe verwijzen indien mama’s meer interventie nodig hebben. Als we al in het ziekenhuis geen basisuitrusting hebben is het nut van een ziekenhuis wel erg klein. Omdat we hier een ‘verticaal project’ zijn, d.w.z. alleen HIV behoort tot ons projectverantwoordelijkheid, ziet hij het niet zitten om dit aan te kopen. Ook omdat wij ons wegtrekken over 11 maanden. Ergens heeft hij natuurlijk een punt want daarna zal de kit niet meer aangevuld worden en zal het materiaal gewoon kapot gaan, maar op dit moment kan ik daar niet mee leven. Ik blijf er voor strijden.

In de voormiddag heb ik nog verder gewerkt in Sokoro. Het deed me deugd om te zien dat dit een CdS is waar meer potentieel inzit. Gelukkig hoef ik hier niet van nul te beginnen. Ook word ik hier beter ontvangen dan in Mangalla. De vroedvrouwen willen hier echt wel leren. Er wordt hier ook meer in groep samengewerkt met de verpleegkundigen. In de namiddag bespreek ik nog wat dingen met Fanta en is er weer een lange vergadering. Verder was de dag al zwaar genoeg voor mij en houd ik het hier ook maar bij.

Onze kok David is momenteel ziek, jammer want je bent zo snel verwend om gewoon thuis te komen op de middag en ‘s avonds en je eten staat klaar. Nu moeten we zelf wat klaarmaken of uit eten. Het uit-eten bevalt me deze dag dan ook niet goed.

Knuffels Cathy

Een beetje theorie...

Project PMTCT/PTME (Engels/Frans)

HIV/VIH:

HIV: Humaan Immunodeficiëntie Virus.

Dit is een virus dat het menselijke immuunsysteem (de CD4 cellen) aantast/ verzwakt. Wanneer deze cellen (het afweersysteem) zijn aangetast is het lichaam niet meer in staat om zelf bepaalde ziekteverwerkers (bacteriën/ virussen) te bestrijden.

Hoe wordt HIV overgedragen:

- seksueel contact (sperma, voorvocht, vaginaal vocht,...)

- bloed/bloed contact (vb injectienaalden, bloedtransfusie)

- van moeder naar kind (PMTCT/PTME)

Opsporen van HIV:

Antistoffen zijn pas na enkele weken aantoonbaar in het bloed. De periode waarin nog geen HIV- antistoffen in het bloed te zien zijn, maar waar wel al een infectie heeft plaatsgevonden, noemen we de ‘windowfase’. Bij patienten met een hiv-infectie zijn de hiv-antistoffen binnen de 3 maand aantoonbaar. Vandaar dat er om de drie maand gecontroleerd en uitspraak gedaan wordt over de HIV status. Eenmaal HIV seropositief wordt het aantal CD4 cellen geteld in het bloed.

AIDS/SIDA

AIDS : Acquired immuno deficiency syndrome

AIDS is een aandoening, waarbij het afweersysteem tekortschiet (CD4 cellen staan laag). Doordat het immuunsysteem te zwak is ontstaan verschillende infecties (opportunische infecties OI) en ziektes.

Wanneer je hiv- seropositief bent, betekent dit niet dat je ook direct aids hebt. In het begin van een hiv- infectie merk je weinig tot niets. Pas als het hiv-virus het afweersysteem ernstig heeft aangetast (controle via de CD4 cellen), kunnen er 1 of meerdere OI optreden (die bij een gezonde afweer vanzelf geneest). Dan spreken we van aids.

Het verloop van CD4 cellen (die dalen) in vergelijking met het HIV virus (die stijgt) in de tijd.

Genezen van een hiv-infectie is niet mogelijk maar door op tijd te beginnen met medicatie, hiv-remmers, kan je lang leven met HIV zonder de ziekteverschijnselen (OI) te krijgen. AIDS kan op die manier voorkomen worden of toch langdurig uitgesteld.

De moeilijkheid van een behandeling met hiv-remmers is dat mensen de pillen op een vast stijdstip moeten innemen. Dit iedere dag, je leven lang. Therapietrouw is het belangrijkste voor een goede behandeling. (en de resistentie die daardoor ontstaat) De geneesmiddelen kunnen ook bijwerkingen geven waardoor therapietrouw moeilijk wordt. Bijvoorbeeld misselijkheid, verandering van vetverderling in het lichaam...

PMTCT/ PTME

PMTCT: Prevention Mother To Child Transmission (transmissie van HIV)

90% van de hiv- seropositieve kinderen werden besmet via hun moeder.

Van moeder op kind kan HIV op drie momenten doorgegeven worden:

- tijdens de zwangerschap (placenta)

- gedurende de bevalling (knip/scheur, vacuum, langdurige arbeid,....)

- in de borstvoedingsperiode (moedermelk)

Tijdens de zwangerchap is de weerstand al lager dan normaal en kan de hiv-infectie daardoor sneller verlopen. Het is daarom zeer belangrijk om de hiv-status van een vrouw te kennen tijdens de zwangerschap. Indien de HIV status gekend is wordt er ook nagegaan hoeveel het aantal CD4 cellen is bij een HIV+ vrouw.

PMTCT is gebasseerd op twee basisprotocollen bij zwangeren:

1)ARV profylaxis, antiretrovirale profylaxis. Een combinatie van 3 pillen die gegeven wordt aan de vrouw tijdens de zwangerschap/bevalling/ borstvoedings periode, wanneer het aantal CD4 cellen > 350 cellen/mm3.

2) Levenslange ART, antiretrovirale tritherapie. Een combinatie van 3 pillen die gegeven wordt aan de vrouw wanneer het aantal CD4 cellen <>

Prenataal (tijdens de zwangerschap):

Bij HIV+ zwangere vrouwen die geen nood hebben aan ART voor eigen gezondheid, wordt er wel zo snel mogelijk gestart met ARV. Dit het liefst vanaf 14 weken maar soms komen vrouwen pas later voor een eerste consultatie.

Ik ga jullie niet vervelen met details rond welke soort medicaties er bestaan en welke medicatie niet in het eerste trimester mag gegeven worden.

Arbeid/bevallen:

Hier is het belangrijk om de vroedvrouw op te leiden over HIV tranmissie tijdens de arbeid/bevalling. HIV kan worden doorgegeven wanneer we over obstructies praten. Zoals bij het gebruik van een vacuum, een knip, een ruptuur, het vroegtijdig breken van de vliezen, langdurige abreid,....

Indien de vrouw hiv-positief is en nog niet onder behandeling staat, wordt er medicatie gegeven in het verloskwartier, die het hiv-virus zo laag mogelijk houdt voor tijdens de arbeid/ bevalling. Deze medicatie moet iedere 12u herhaald worden.

Als de hiv-status van de moeder nog niet gekend is, is dit het moment om nog een hiv-test te doen en de medicatie te geven. Anders verlies je de vrouw uit het oog en wordt HIV doorgegeven via de borstvoeding.

Postnataal (borstvoedingsperiode)

Ook het kind krijgt medicatie gedurende de eerste 6 weken na de bevalling.

Vroeger werd er aangeraden om tot 6 maanden exclusief borstvoeding te geven en daarna over te gaan tot weenen (=stop BV). Dit is aan het veranderen omdat je vanaf 6 maanden ondervoedde kinderen ziet. Het WHO verandert zijn richtlijnen en wil borstvoeding voort zetten tot 24maand. Het kind wordt na de geboorte verder opgevolgd en getest op HIV, tot 3 maanden na stop borstvoeding. Pas dan kan je met 100% zekerheid zeggen of het kind HIV positief of negatief is. Dit is een groot probleem aangezien moeders niet meer komen.

Dit is zowat heel erg kort uitgelegd wat PMTCT inhoudt.

Op alle vlakken komt er natuurlijk veel meer bij kijken dan wat ik nu kort heb uitgelegd.

Reproductieve Health omvat:

- family planning

- antenatal care

- postnatal care

- obstetric care

- abortion care

- STI care (sexual transmitted infections)

- care for rape victims

- neonatal care

Dit is het minimum pakket aan zorg waarvoor een vroedvrouw verantwoordelijk is.

Hieronder nog wat afkortingen die in de loop van de komende maanden zullen gebruikt worden, kan altijd handig zijn.

ANC: Antenatal care

BEOC: Basic Emergency Obstetric Care

CEOC: Comprehensive Emergency Obstetric Care

Hb: Haemoglobin

HIV/VIH: Humain Immuno Virus/ Virus Immuno déficience Humain

MCH: Mother and Child Health

MSF : Médecins sans Frontières

MVA: Manual Vacuum Aspirator

RH: Reproductive Health

STI/ IST. Sexually transmitted infections/ Infections Sexuellement Transmissibles

TB: Tuberculosis

TTV: Tetanus Toxoid Vaccin

WHO: World Health Organisation

PMTCT Prevention Mother To Child Transmission/

PTME Prévention de la Transmissiom de la Mère à l’Enfant

AIDS : Acquired immuno deficiency syndrome

SIDA : Syndrome d’immunodéficience acquise

BV : Borstvoeding

Gué!?!

06-01-2011

Hallo daar in het koude België (plaag plaag),


Ik schrijf jullie een mailtje vanuit een prachtig perceeltje met een mega view over Guéckédou. Echt schitterend om hier in de frisse wind te kunnen genieten na een zware, vermoeiende dag.
Ik dacht, dit is het moment. Prachtig zicht, goed humeur,….
Tja het is toch al de laatste dagen zwaar geweest.

Al 11 dagen weg uit het België en het eindelijk ben ik ter plaatste voor mijn project.

Een paar dagen teveel in Conakry hadden echt compleet de energie uit mij gezogen. Ik ben helemaal geen persoon om in een druk Afrikaanse hoofdstad te verblijven en niets te doen. Daarbovenop moest ik nog wennen aan het klimaat (80% vochtigheid, de haren gaan er bij iedereen bij gaan krullen, behalve bij mij weer…), de taal (echt, Frans zal nooit mijn ding zijn dacht ik toen, je hoort mij al afkomen….), de mensen, de gewoontes, het gemis van thuis,….
Noem maar op, behalve oudejaar was het niet de ideale plaats voor me.

Afgelopen maandag (3 januari) krijg ik te horen dat ik eigenlijk al vroeger had kunnen vertrekken, maar uiteindelijk vertrek ik dan 4 januari richting Guéckédou…. It is such a relief.
Het is nog twee dagen rijden. Een zeer boeiende trip. Gedurende de twee dagen zie je de natuur en omgeving veranderen van een donkere, drukke, stoffige plaats naar iets prachtigs groen. Het was een zeer hobbelige rit, ik kan je verzekeren als vrouw dat je eens goed voelt of er toch geen melk is geproduceerd ondertussen…. Maar na het checken of niets gesneuveld is, kom ik toe in Guéckédou op woensdagnamiddag, juist op tijd voor het middagmaal.
Ideaal want ik verhonger, laatste twee dagen bijna geen stop gedaan, het hotel waar we bleven overnachten was zeer pover (geen water, geen vers linnen, eten??) en Cathy had haar laatste stukje brood met kinderen meegegeven…..
Ook altijd een goed moment om de mensen te leren kennen hé.

In ieder geval ben ik dus goed toegekomen in Gué. Ik word er al gedropt in de base (bureau). Daar geeft Veronique (admin coördinator) mij een volledige rondleiding en stelt me aan iedereen voor. Het is ongelofelijk, hoe klein het project ook, toch werken er veel mensen die klusjes doen. Ook die namen kennen is van groot belang. Over het algemeen in Afrika is het een must om uitgebreid aan iedereen te zeggen wie je bent/ hoe het met je is/ vragen hoe het met hen is/ hoe hun familie het maakt…. Je hoort het, ik had al een uurtje werk. Allemaal op zijn Afrikaans Frans en met Afrikaanse namen, het wordt een grote uitdaging om ze na een week al te kennen.
Na een uitgebreide kennismaking op het bureau was het tijd om naar ons huis Boya te gaan. Zo noemt ons huisje hier. Het is de gewoonte om op de middag in Boya te eten. Ik slaap in een zeer klein kamertje (tja wie laatst is heeft geen andere mogelijkheid). Ik denk dat het 2m op 2,5m is… echt zielig klein voor 6maand. Het huis op zich is gewoon zeer klein om met 5 man te zitten. Het huis staat op een berg wat ons wel een prachtig zicht geeft vanuit ons prieeltje op Gué.
En ik moet inderdaad toegeven, de kok is een pracht man. Hij kookt fantastisch lekker en is zeer origineel met het povere eten dat je hier vind. Het is zoals ik voorspeld had een zeer afgelegen area. We hebben bijna geen fruit, steeds dezelfde groenten, geen winkel (alles via de markt kopen, wat onze kok doet), geen internet, geen warm water (verdorie ik heb geroepen onder die koude douche, dat wordt weer wennen),… Daarbovenop is het het droogseizoen (ondanks dat het hier ook de winter is) en ligt alles er heel droog bij. De ochtenden zijn aangenaam koud, een trui is nodig. Maar ik moet toegeven ondanks dit alles is dit het echt Afrikaanse leven en besef ik zo eens goed wat een luxe wij hebben. Tot nu toe mis ik ook nog niets (heb dan ook nog massa’s snoepgoed bij van België, haha). Behalve jullie allemaal natuurlijk.

Anderzijds had ik het gisteren wel heel lastig met de aanpassing van de taal en het project. Het is allemaal zo nieuw en je wilt van de ene op de andere dag alles al kennen (zo ben ik toch). Dat is natuurlijk onmogelijk en dat gaf me wel frustraties en innerlijke onrust.
De groep van expats bestaat uit twee Vlaamse meiden (Griet de verpleegkundige en Evelyn de psychologe), 1 Franse dame (Veronique), 1 man uit Burundi (Désiré het hoofd van de missie) en ik. Waarvan we eigenlijk bijna allemaal eerste missies zijn (3 van de 5).
Het is een zeer jong en redelijk vers team. Ze zijn allemaal gewoon ontzettend blij dat er eindelijk een vroedvrouw is toegekomen, er is al een gap van 6 maand (ik weet niet of ik het verhaal gedaan heb van de vorige vroedvrouw??? Zie helemaal onderaan. Grappig verhaal). Het enige dat er nog ontbreekt is een medical focal point (MFP, wat voor mij de belangrijkste persoon is). MFP staat boven mij en is de persoon waar ik anders het meeste aan zou hebben, qua uitleg en richtlijnen. Die is er natuurlijk niet en zal er binnen de kortste tijd nog niet komen.

Tijdens het middagmaal een kleine kennismaking gehad met ons expat team. We leven eigenlijk naast elkaar en werken naast elkaar, dus 7d/7d en 24u/24u, dat zal het niet gemakkelijk maken. Het grappige is dat Griet al wist dat het een Cathy ging zijn vanaf de eerste dagen. Dit blijkbaar via een neef van Willem en zo via haar moeder aan de telefoon gehoord…. Hoe klein de wereld ook in Guinée kan zijn.
Na de middag krijg ik mijn bureau en computer toegewezen. Er staat nog veel informatie op van de vorige vroedvrouw, ideaal voor me. Ik krijg een rondleiding in de apotheek en één van de twee gezondheidscentra Mangella (cds, centre de santé) waar ik voor verantwoordelijk ben. Gewoon een eerste oppervlakkige rondleiding. De middag wordt beëindigd met een vergadering. Ik kom terug thuis in Boya met een hoofd vol Frans waar ik niets van begrepen heb, veel informatie die ik nog niet kan plaatsen en veel innerlijk onrust omdat ik me afvraag “waar ben ik nu weer in godsnaam aan begonnen???”.
Ook hier in Gué zitten MSFBelgië en MSFSwiss, voor verschillende projecten, maar onze huizen liggen maar een paar meter van elkaar af. Dit creëert altijd bezoeken hé. De avond wordt dan ook afgesloten met de mensen van MSFS (op die manier heb ik ze ook leren kennen), een kaasschotel en een zeer goede sfeer die gelukkig de spanning wat wegneemt. Dit zijn toch uitputtende dagen en zodra dat de Swissen weg zijn, trek ik me terug in mijn kleine muizenholletje….
Heb er toch een beetje het beste van proberen maken qua sfeer.

Het was te denken dat de nacht weer met een verschrikkelijke nachtmerrie ging eindigen. Ik zie enorm af van de Lariam. Het geeft me slapeloze, vermoeiende nachten en iedere keer probeert er mij iemand te vermoorden. Ik neem dan ook een beslissing en stop met Lariam. De ander profylaxis voor malaria geeft schimmelinfecties en nog een andere profylaxis mogen we maar max een maand nemen. Het kan me niet schelen, ik word neerslachtig en moe van de lariam en waag het erop. Blijkbaar ben ik hier ook niet de enige trouwens….

Vandaag is alles echter al veel beter gegaan. Zoals ik al zei een ideaal moment om een mail te schrijven. Heb een dag achter de rug waar ik voldoening uit gehaald heb.
Iedere ochtend starten we met een kleine vergadering waarbij we een briefing krijgen over de situatie van de Ivoorkust. Aangezien we naast de grens zitten volgen we de politiek en de vluchtelingen op. Dan was het tijd om eens mijn hospitaal te gaan bezoeken. Weer eerst een medische vergadering waarbij alle zware HIV patiënten worden besproken en hoe het verder moet met hen. Blijkbaar is dit alle donderdagochtenden. Opnieuw een grote frustratie omdat ik geen woord begrijp. Neen ik zal eerlijk zijn, ik heb iets kleins en belangrijks begrepen.
Op mijn dienst in UZ Jette was er dikwijls discussie over wanneer er wel of geen bloedtransfusie wordt gegeven. Zeker was bij een hemoglobine vanaf 7 of minder, soms was er discussie of we bloed geven bij een hemoglobine (Hb) die hoger ligt. De discussie die er vanmorgen was ging ook over Hb maar dan over het verschil tussen 4 en 3, met andere woorden als de vrouw al bijna niets meer heeft…. Hoe ieder land kan verschillen e.

Het is dus voor een HIV project dat ik hier zit. Ik krijg de volledige uitleg over hoe het systeem in het ziekenhuis werkt voor niet zwangere vrouwen en HIV+. Ik krijg ook een rondleiding in de afdeling voor de patiënten die er zwaar aan toe zijn, die in het laatste stadium zitten. Altijd ‘leuk’ om een rondleiding te krijgen bij mensen die er afschuwelijk uit zien en waarvan je weet dat ze de komende dagen zullen sterven, je voelt je maar klein dan hoor. Verder nog het labo, verloskwartier, materniteit,…. Het neemt de hele ochtend in beslag want uiteraard moet je weer iedereen uitgebreid begroeten.
Juist voor de middagpauze krijg ik een kleine briefing van Désiré over veiligheid. Ik heb hier steeds een walkie talkie op zak die zwaar weegt omdat je iedere kleine beweging moet rapporteren, vermoeiend en ik vergeet het steeds. De ochtend was wel super interessant en dokter Yatara (die de volledige rondleiding gaf en assistent medical focal point is) sprak duidelijk Frans. De namiddag vul ik met een bespreking over mijn jobprofiel en wat ze hier van mij verwachten. Dit is echt niet gemakkelijk. Ik moet een vroedvrouw, genaamd Fanta, opleiden in PMTCT. Dit project in Gué is een project dat eind 2011 gaat sluiten. Het is de bedoeling dat Fanta het na mij overneemt en hopelijk zo vele jaren verder ook.
Ik vind dit zeer moeilijk omdat Fanta hier al werkt en hoogst waarschijnlijk het project en de protocollen veel beter kent dan ik. Ook vind ik het lastig te weten dat als je hier vertrekt dat er niet veel van dit project zal overblijven. Er is nu al, nu MSF hier is, een ruptuur in de continuïteit van HIV medicatie, laat staan als MSF weg trekt. Als jullie allemaal mijn vorig PMTCT verslag gelezen hebben (Opmerking van Willem: komt er snel aan!) dan begrijpen jullie hoe belangrijk de continuïteit ervan is. Dus de vraag die wat in mijn hoofd afspeelt is ‘ben ik van enige nut niet?’ Nu dit geld voor alle mensen hier hoor, niet alleen ik…. Maar we gaan er het beste van maken en proberen zoveel mogelijk bij te leren en door te geven.
Ik krijg nog een verslag van Evelyn en doe nog wat informatie op uit de laptop. Morgen krijg ik verslag van Griet, bezoek ik eens de CdS (Centre de Santé) Mangella en Sokoro. Hopelijk ook nog een briefing met Yatara. Ik heb nog zoveel vragen…..
Wat ik vooral aan Désiré gezegd heb is dat ik volgende week, een hele week wil spenderen aan het werken in het hospitaal en CdS om te observeren en te leren. Pas door eerst zelf de protocollen hier te kennen, kan en denk ik ook maar verder te kunnen.
Samengevat, vandaag een deugddoende en leerrijke dag gehad en heb een klein beetje een nieuw vooruitzicht. Pas op, tegen morgen zal dit mogelijks weer allemaal in het water vallen en ga ik opnieuw moeten beginnen. Het zij zo.

ALLES KOMT GOED……

Voila lieve mensen, een eerste ‘werkverslagje’ vanuit Cathy als vroedvrouw in Guinéé….
Zoenen

PS: Jullie mailtjes zijn trouwens nog altijd welkom, nu en dan zal ik wel even op internet kunnen. Maar de mensen die het echt niet kunnen laten, mogen altijd SMSjes sturen ook hé ;-)

Beste wensen!

Gelukkig nieuwjaar allemaal.

 

Hopelijk hebben jullie een prachtige, gezellige avond gehad.

Lekker gefeest en gedronken?? 

Voor diegene die moesten werken...Ook voor jullie hoop ik dat het wat meeviel, dat het niet zo druk was als vorig jaar en dat je deze keer wel wat tijd had om elkaar een gelukkig nieuwjaar te wensen. In ieder geval heb ik aan jullie gedacht.

 

Hier heb ik oudejaar met nieuwe mensen gevierd. Was een beetje wennen en tot de dag zelf wisten we niet goed wat te doen. Uiteindelijk waren we bij een koppel uitgenodigd. Zij is van Amerikaanse oorsprong en met een Guinées getrouwd. We dachten dat het een privé en rustig feestje ging worden....

Met andere woorden ik had dus helemaal geen groot spectaculair tuinfeest verwacht, vol met Afrikanen....

Ik heb me beestig geamuseerd. De hele nacht gratis Mojhito's gedronken en gedanst onder de warme avondlucht. Om middernacht dan wat Afrikaans vuurwerk (stelt niet veel voor....). Er was volop eten, van aperitief hapjes tot

dessert, de hele nacht lang. Blij dat ik dan om 5u in bed lag, voelde mijn beentjes niet meer.....

De groep in Guinée

Gelukkig een heel weekend gehad om te recupereren. We zijn opnieuw zaterdagmiddag met de groep gaan brunchen

en aan een zwembad in een hotel gaan liggen 'slapen/bruinen'.

 

Ik heb een goed oudejaar gehad en dat deed even deugd. Het deed me vooral deugd dat er geen Frans moest gepraat

worden en dat ik me daardoor ook in de groep betrokken voelde. Nu het weer Frans spreken is, is het weer wat

moeilijk.

 

Vandaag (maandag 3 januari) is het afwachten of mijn paspoort er is en dan kan ik morgen naar Guéckédou vertrekken. Man daar kijk ik toch naar uit....

 

Het probleem is dat ik een Guinées visum heb maar dit moet bevestigd worden in Guinée en daarbovenop moet ik een visum voor Sierra Leona krijgen. Guinea is op politiek vlak niet 100% veilig en het is nog maar sinds een paar weken dat de rust is teruggekeerd. De situatie kan ieder moment weer omslaan en dan moet er geëvacueerd worden. Indien dat geval word ik geëvacueerd naar Sierra Leona. Guéckédou ligt daar juist boven en dit is de kortste en veiligste route. Vandaar dat mijn visum voor Sierra Leone belangrijk is.... Maar wachten duurt lang....

 

Eenmaal op de missie zal ik niet veel internet hebben. De mogelijkheid bestaat maar we weten nooit wanneer.

Ik check dus zeker het internet om jullie mails te lezen maar weet niet wanneer een volgend antwoord mogelijk is.

Maar ik heb jullie nu allemaal mijn Guinéés GSM nummer doorgestuurd en jullie kunnen volop sms'en hé ;-).

 

Allemaal in elk geval een spetterend 2011 toegewenst, maak er een fantastisch jaartje van.

Wanneer ik terug kom is het al voor de helft gepasseerd.... (doet wel raar).

 

Dikke knuffels en zoenen

Liefs Cathy

De groep in Malawi